Vakantie 2007/33
Noorwegen.

Framhuset.

Het befaamde schip Fram (Noors - voorwaarts) waarmee
Amundsen, Nansen en Sverdrup hun expedities naar de
Poolgebieden ondernamen, ligt in het Framhuset.



Het verhaal van de Fram begint eigenlijk met een ander
schip, de Jeannette van George Washington De Long.
De Long had in 1879-1881 geprobeerd de noordpool
te bereiken vanuit de Beringstraat.
Het schip was vergaan in de poolzee, en een groot
deel van de bemanning vervolgens omgekomen.
In 1884 werd wrakhout van de Jeannette gevonden bij
zuidwest-Groenland, en Nansen trok hieruit de conclusie dat
er een soort zeestromen onder het zeeijs doorliepen.
Zouden die, zo redeneerde hij, wellicht ook onder de
pool doorlopen?
In dat geval was het enige wat men hoefde te doen om de
pool te bereiken, een schip met voor diverse jaren proviand
aan boord op de juiste plaats in het ijs te laten insluiten,
en dan geduldig wachten.
Dit was echter gemakkelijker gezegd dan gedaan.
Een normaal schip zou, wanneer het door het ijs omsloten raakte,
door de druk van het ijs kapotscheuren, met schipbreuk als gevolg.
Nansen maakte daarom met scheepsbouwer Colin Archer een
speciaal ontwerp voor de Fram.
Het schip had een eivormige romp, een minimale kiel en een
verwijderbaar roer.
Het 39 meter lange en 800 ton zware schip was zeer stevig
gebouwd van zwaar eikenhout en kon zowel op windkracht als
op stoom varen.
De bedoeling was dat het schip, wanneer het in het ijs raakte,
niet door het ijs zou worden meegenomen, maar zou worden
opgetild, en op in plaats van in het ijs kwam te liggen.
Diverse experts beschouwden het idee als tot mislukken
gedoemd, maar Nansen zette door.




Route van de eerste reis van de Fram.




Op 24 juni 1893 vertrok Nansen vanuit Oslo met een
bemanning van 12 man.
Op 25 september van dat jaar raakte hij zoals gepland vast
in het ijs bij de Nieuw-Siberische Eilanden, en de Fram
gedroeg zich precies zoals Nansen gehoopt had.
Nansen en zijn mannen deden wetenschappelijke experimenten,
maar de route van het schip bleek niet over de pool te voeren.
Nansen probeerde daarom met Hjalmar Johansen de pool met
sleden te bereiken.
Kapitein Otto Sverdrup had het commando over de
achterblijvers op de Fram.
Het bereikte 85°56'N, een record voor een schip, voordat
het in augustus 1896 weer uit het ijs vrijkwam.



De volgende tocht van de Fram werd geleid door Otto Sverdrup.
In 1898-1902 bracht hij met een bemanning van 15 man grote
delen (250.000 kmē) van de archipel van Arctisch Canada in kaart.
Hij ontdekte onder meer Axel Heiberg Eiland en de Ringness Eilanden.

In 1910 vertrok de Fram opnieuw voor een ontdekkingsreis, dit
keer met Roald Amundsen als leider.
Naar de buitenwereld zei hij dat hij Nansens methode wou
gebruiken om de Noordpool te bereiken, maar in werkelijkheid
was de Zuidpool zijn doel.
Met de Fram voer hij naar Bay of Whales, zette daar zijn basis
Framheim (Frams huis) op, en vandaaruit bereikte hij als eerste
mens de Zuidpool.



In 1918 wilde Amundsen de Fram opnieuw gebruiken.
Hij wilde eerst de Noordoostelijke Doorvaart voltooien, en zich
daarna nabij Beringstraat laten insluiten in het ijs om op
Nansens wijze de Noordpool te bereiken.
De Fram was echter in te slechte staat om nog gebruikt te worden,
dus gebruikte Amundsen in plaats daarvan de Maud.
Bovendien duurde de doorvaart langer dan verwacht, en in 1921
gaf Amundsen de pogingen op om het schip te gebruiken om
naar de pool te varen.






Na al deze museums gezien te hebben, beklimmen
we nog de Holmenkollen.
Een mooie afsluiting van onze Oslo tour.